ساخت و ارزیابی دستگاه جمع‌آوری سرخرطومی یونجه به عنوان روش فیزیکی کنترل آفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی

2 موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

10.22092/jppps.2026.372175.184

چکیده

سرخرطومی برگ یونجه به عنوان یکی از مهمترین آفات محصولات علوفه‌ای در سراسر جهان، خسارات اقتصادی قابل توجهی به مزارع یونجه وارد می‌آورد. استفاده گسترده و مداوم از آفتکش‌های شیمیایی برای کنترل این آفت، علاوه بر افزایش هزینه‌های تولید، نگرانی‌های جدی در مورد سلامت محصول نهایی، بقایای سموم در علوفه دامی و آسیب به حشرات مفید، به‌ویژه زنبور عسل، ایجاد کرده است. این تحقیق با هدف طراحی، ساخت و ارزیابی یک دستگاه مکانیکی جدید با عنوان (Bio collector) بیوکالکتور برای کنترل فیزیکی آفت در مزارع یونجه انجام شد. بیوکالکتور به عنوان یک راهکار نوآورانه در مدیریت تلفیقی آفات (IPM) توسعه یافت تا بتواند آفت سرخرطومی برگ یونجه را در مراحل مختلف رشدی خود، شامل لارو سنین 3 و 4 و حشره کامل، به صورت مکانیکی جمع‌آوری نماید. فاز ارزیابی مزرعه‌ای این تحقیق بر بررسی تأثیر دو پارامتر اصلی عملیاتی دستگاه، یعنی فشار مکش (با سه سطح) و سرعت پیشروی (با دو سطح)، بر کارآیی (جمع‌آوری آفت) متمرکز بود. نتایج آزمایش‌های مزرعه‌ای نشان داد که دستگاه بیوکالکتور قابلیت کنترل قابل قبولی برای این آفت فراهم می‌آورد. بیشترین درصد کنترل لارو سن 3 با 7/40 درصد مربوط به‌سرعت پیشروی 2 کیلومتر در ساعت است. همچنین بیشترین درصد کنترل حشره کامل با 2/35 درصد مربوط به‌سرعت دورانی rpm4198 بیوکالکتور(مکش بالا، 68/1 میلی بار) می‌باشد. به عبارت دیگر، فشار مکش بالاتر توانست حشرات کامل را با اثربخشی بیشتری جمع‌آوری کند. نتایج این مطالعه پتانسیل بیوکالکتور را به عنوان یک ابزار مهم در مدیریت غیرشیمیایی آفات در مزارع یونجه اثبات می‌کند و گامی مهم در جهت کاهش وابستگی به سموم شیمیایی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها