ارزیابی کارایی دو نوع سم‌پاش در کنترل مگس میوه مدیترانه در باغ مرکبات استان گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکزتحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

2 کارشناس مسئول عوامل خسارت زای باغات

3 دانش آموخته دانشگاه صنعتی شاهرود

4 کارشناس ارشد بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی،

10.22092/jppps.2026.371787.182

چکیده

مگس میوه مدیترانه‌ای با نام علمی Ceratitis capitata (Wiedemann) به دلیل دارا بودن طیف گسترده‌ای از میزبان‌ها در محصولات باغی و زراعی، یکی از جدیدترین آفات خسارت‌زا با تأثیر مخرب اقتصادی محسوب می‌شود. از این‌رو، کنترل شیمیایی آن از گذشته تاکنون به‌عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارهای مدیریتی مورد توجه بوده است. در این پژوهش، کارایی دو دستگاه مختلف سم‌پاش در کنترل این آفت در باغ‌های مرکبات مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین‌منظور بعد از انتخاب یک باغ پرتقال دارای سابقه آلودگی در شهرستان بندرگز، روستای ول افرا از دو سم‌پاش پشت تراکتوری لانس‌دار و مه‌پاش (فوگر) جهت کاربرد حشره‌کش دلتامترین استفاده گردید. ارزیابی کارایی این دو سم‌پاش با استفاده از فرمول هندرسون-تیلتون صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که تا پنج روز پس از سم‌پاشی با سم‌پاش لانس‌دار، جمعیت مگس‌های میوه به‌طور کامل کنترل شد و روند افزایشی نداشته است، در حالی‌که در قطعه‌ای که از سم‌پاش فوگر استفاده شده بود؛ بیشترین کارایی مربوط به سه روز پس از سم‌پاشی و برابر با 13/2±10/67 درصد بود. با افزایش مدت زمان پس از سم‌پاشی تا چهارده روز، کارایی هر دو سم‌پاش کاهش یافت، اما کاهش در سم‌پاش فوگر (74/1±08/11 درصد) در مقایسه با سم‌پاش پشت تراکتوری لانس‌دار (85/41±1/90درصد) قابل توجه بوده است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که کارایی و عملکرد سم‌پاش پشت تراکتوری لانس‌دار به‌طور معنی‌داری از سم‌پاش فوگر بیشتر بوده است.مگس میوه مدیترانه‌ای با نام علمی Ceratitis capitata (Wiedemann) به دلیل دارا بودن طیف گسترده‌ای از میزبان‌ها در محصولات باغی و زراعی، یکی از جدیدترین آفات خسارت‌زا با تأثیر مخرب اقتصادی محسوب می‌شود. از این‌رو، کنترل شیمیایی آن از گذشته تاکنون به‌عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارهای مدیریتی مورد توجه بوده است.

کلیدواژه‌ها