اثر حشره‌کش‌های مختلف روی مراحل لاروی برگ‌خوار چغندرقند (Spodoptera exigua Hb.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکزتحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

2 مسئول عوامل خسارت زای باغات گرگان، ایران

3 دانش آموخته دانشگاه صنعتی شاهرود

4 بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی

10.22092/jppps.2025.136035

چکیده

یکی از مهم‌ترین آفات چغندرقند، کرم برگ‌خوار Spodoptera exigua Hb. (Lep., Noctuidae) است که لاروهای آن می‌توانند موجب ضعف یا مرگ گیاه شوند. در این مطالعه، اثر سه حشره‌کش امامکتین بنزوات، کلرپیریفوس و تیودیکارب بر لاروهای این آفت در منطقه داراب به‌صورت آزمایشگاهی و مزرعه‌ای بررسی شد. در آزمایشگاه، میزان LC50 پس از تیمار با پنج غلظت مختلف هر حشره‌کش و با استفاده از آنالیز پروبیت تعیین شد. نتایج نشان داد که LC50 امامکتین بنزوات پس از 48 و 72 ساعت به ترتیب 21/6 و 35/9 ppm، کلرپیریفوس 52/81 و 64/10 ppm و تیودیکارب 29/99 و 45/53 ppm بود. بنابراین امامکتین بنزوات بیشترین سمیت را داشت. در آزمایش مزرعه‌ای، سه غلظت از هر حشره‌کش مورد ارزیابی قرار گرفت و درصد کارایی آن‌ها در روزهای 1، 3، 7، 14 و 21 پس از سم‌پاشی محاسبه شد. نتایج نشان داد که با گذشت زمان، درصد کارایی حشره‌کش‌ها کاهش یافت. بیشترین مرگ‌ومیر لاروها در روز اول پس از سم‌پاشی در تیمار امامکتین‌بنزوات (۲۴۰ گرم در هکتار) و کلرپیریفوس (۲/۴ لیتر در هکتار) مشاهده شد که به ترتیب 1/70 و 8/68 درصد ثبت گردید. بیشترین تأثیر در روز سوم و هفتم مربوط به امامکتین‌بنزوات و تیودیکارب و در روز چهاردهم تنها به امامکتین‌بنزوات اختصاص داشت. نتایج کلی نشان می‌دهد که در منطقه داراب، تیمار امامکتین بنزوات 240 میلی‌لیتر در هکتار با 5/60 درصد مرگ میر در طول دوره آزمایش، بیشترین کنترل را روی کرم برگ‌خوار چغندرقند فراهم می‌کند.

کلیدواژه‌ها